پیامدهای روانی زلزله را جدی بگیریم!

شناسهٔ خبر: 76030 -
چاپ خبر چاپ خبر


زلزله، یکی از بلایای طبیعی است که آثار مخرب و ویرانگر آن تا سال‌ها بر روح و روان بازماندگان ناشی از آن باقی می‌ماند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از شاخ شمیران – یادداشتـ – مجید درویشی نوشت: آثار روحی و روانی  زلزله به مراتب و در مقیاس بالاتری  از خسارات جانی و مالی آن است ! چرا که افراد آسیب‌دیده حاضر در صحنه فاجعه توان انسانی  خود را در مقابل نیروهای ویرانگر  عظیم طبیعی عاجز  و ناتوان دیده و ناچار  به پذیرش می‌شوند.

وقتی انسانها بعلت  وقوع زلزله عزیزان خود، خانه، بستگان، و شاید دوستان خوب و حمایتگر و بطور کلی هر آنچه که داشته  یا به مفهوم دیگر منابع مالی و عاطفی خود را از دست می‌دهند، ترس و اضطراب بهمراه وحشت از ادامه زندگی بدلیل همه این استرسها باعث ایجاد فشار روانی  شدید شده است.

بر اساس منابع علمی و نظر روان شناسان علایم  اختلال استرس حاد یا (A.S.D) از سه روز تا یک ماه  پدیدار میشوند که پس از آن در صورت عدم  برنامه ریزی علمی، منظم و جهت دار  که لازمه اش استفاده از پروتوکولهای درمانی، تیم تخصصی درمانی ( روان شناسان و روانپزشکان) میتواند بعنوان یک مداخله جدی، علمی و پیشگیرانه زمینه را برای پیشگیری از اختلال بزرگتر و فراگیر تر یعنی اختلال استرس پس از ضایعه را فراهم نماید، از انجاییکه پیامدهای روانی ناشی از زلزله سلامت روانی و هیجانی افراد منطقه را به خطر می‌اندازد و باعث ظهور مشکلات رفتاری و روانی مثل اختلال در تمرکز و تصمیم‌گیری، عدم کنترل احساسات، احساس گناه و ناامیدی، اختلال در خواب و کابوس‌های شبانه، بی‌تفاوتی و گوشه‌گیری نسبت به همه‌چیز و همه‌کس، شب‌ادراری و خوابهای وحشتناک در کودکان، اضطراب و افسردگی می‌شود و این حجم بزرگ از مشکلات نیازمند تفکر هوشمندانه روان شناسان، روانپزشکان عزیز بوده.فراموش نکنیم که بازگشت مجدد این افراد آسیب دیده  برای این که بتوانند دوباره به زندگی عادی برگردند نیازمند  کمک تخصصی سازگاری منطقی روانشناختی خواهند بود. به همین جهت اعزام مددکار و مشاور و متخصصین روانی و رفتاری به مناطق زلزله‌‍‌زده اگر ارزش بیشتری از کمکهای مالی نداشته باشد، کمتر از آن هم نیست.علائم عمده اختلال استرس پس از سانحه(P.T.S.D) مثل کابوس‌های شبانه، تداعی مکرر صحنه‌های حادثه در ذهن افراد،‌ رفتار تهاجمی و پرخاشگرانه، بدبینی نسبت به دیگران، کاهش تمرکز، مشکلات در بروز احساسات و خواب منظم و غیرعادی است. البته باید توجه داشت توان و مقاومت روانی افراد مختلف نسبت به ابتلا به این اختلال متفاوت بوده و به عواملی مثل شدت و میزان رو به رو شدن با حادثه و میزان حمایت‌های اجتماعی از مصدومان بعد از بروز حوادث بستگی دارد، بطور کلی از دیدگاه روان شناسی  واکنش‌های روانی پس از زلزله میتواند شامل مراحل زیر باشند:

مرحله اول : مرحله تماس با ضربه: چند دقیقه پس از حادثه بروز می کند، افراد دچار وحشت شدید می شوند و قدرت انجام هیچ کاری را ندارند و بهت زده میشوند این مرحله معمولا کوتاه و گذراست.

مرحله دوم:  قهرمانگرایی: در ساعات اولیه وقوع حادثه بین افراد حاضر در صحنه همبستگی ایجاد میشود و اشخاص سالم برای کمک به دیگران به شدت کمک میکنند.

مرحله  سوم: فراموشی غم: یک هفته تا چند ماه پس از بروز حادثه همزمان با رسیدن نیروهای کمکی، افراد امیدوار میشوند و حالت آرامش و احتمالا نشاط پیدا میکنند.

مرحله چهارم: رو به رو شدن با واقعیت: دو تا سه ماه بعد از زلزله بروز می کند. در این مرحله افراد تازه متوجه عمق خسارات و فقدانهایشان میشوند یعنی مجددا روحیه خود را از دست میدهند، به شدت افسرده و مضطرب میشوند و احساس تنهایی میکنند.

مرحله پنجم: مرحله تجدید سازمان: شش ماه تا یک سال بعد از وقوع حادثه بروز میکند. در این مدت فرد درک میکند که باید متکی به خود باشد. عدم رسیدن به تعادل در این مقطع منجر به باقی ماندن علائم روانی مثل افسردگی در فرد میشود.

بر اوردهای ما در منطقه با توجه به مدیریت اینجانب بعنوان مدیر علمی تیمهای تخصصی سازمان بهزیستی این است که آمار شیوع این اختلال بعنوان یک رخداد پس از سانحه کم نبوده  و چنانچه برنامه ریزی بموقع با رویکرد پیشگیرانه  صورت نگیرد که البته این رسالت تمام سازمانهای تخصصی بوده ، شاهد پیامدی ناگوارتر خواهیم بود.

خوشبختانه سازمان بهزیستی استان کرمانشاه  بزودی فعالیت تخصصی مرحله دوم خود را با نگاه  و رویکردی متفاوت آغاز خواهد نمود و ما با توجه به در نظر گرفتن تمام جوانب مداخله امید وار هستیم  که علاوه بر پیشگیری مجدانه و تخصصی مدار نسخه ای جامع و کامل را در مداخلات روانی اجتماعی در بحرانهای احتمالی مشابه  برای کل کشور بپیچیم.       انشالله.

*دکتر مجید درویشی- متخصص روان شناسی و مشاوره و مدیر علمی تیمهای تخصصی مداخلات روانی اجتماعی بهزیستی استان کرمانشاه

انتهای پیام/

 



ارسال نظر

  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.